ANTALYA, 12 Kasım (Xinhua) -- Antalya'da sürdürülen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı, küresel iklim diplomasisi açısından yeni bir işbirliği modelinin tanıtımına ev sahipliği yaptı. Türkiye, Çin ve Etiyopya'nın hayata geçirdiği ortak karbon kredilendirme girişimi, çarşamba günü konferansın Çin pavyonunda uluslararası kuruluşların katılımıyla gerçekleştirilen lansman programında açıklandı.
Girişimle karbon piyasalarında şeffaflığın artırılması, bilgi ve teknoloji transferinin güçlendirilmesi, küresel iklim mücadelesine katkı sağlanması ve başta gelişmekte olan ekonomiler olmak üzere bu ülkeler için güçlü bir temel oluşturulması hedefleniyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı ve İklim Değişikliği Başmüzakerecisi Fatma Varank, Xinhua'ya verdiği özel röportajda, üç ülkenin öncülüğünde geliştirilen çok taraflı ortaklığın ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki işbirliğinin taşıdığı yaşamsal öneme dikkat çekti.
Sanayide emisyon azaltımını uygulamaya koymanın ve bu süreçleri yönetmenin, gelişmekte olan ülkeler açısından teknik ve idari kapasite ile finansman yönünden önemli güçlükler yarattığını söyleyen Varank, bu nedenle benzer ekonomik koşullara sahip ülkeler arasında oluşturulan ortaklıkların büyük değer taşıdığını dile getirdi.
Varank, "Gerçek anlamda engellerle karşı karşıya kalan gelişen ülkeler arasında doğrudan işbirlikleri kurulduğunda bu durum son derece kıymetli hale geliyor. Tecrübe paylaşımının önemi ortaya çıkıyor. Gelişmiş olan ülkelerin bu piyasaları kurması çok zor değil.
Gelişmekte olan ülkelerinse bu piyasayı kurması ve işletmesi çok da kolay değil" dedi. Türkiye'nin ulusal ölçekte attığı adımlara ve mevzuata yönelik hazırlıklarına da değinen Varank, sözlerini şöyle sürdürdü: "Türkiye, karbon piyasalarına ilişkin kanununu 2025 yılında hayata geçirdi, bu yıl da ilgili yasal düzenleme ve yönetmelikleri çıkardı.
Şu anda pilot uygulamanın sonuna yaklaştık ve Türkiye'de karbon piyasalarını kurmuş bulunuyoruz. Tabii ki tecrübeli olan ülkelerin bilgi aktarması, tüm paydaşlarla bu bilgiyi paylaşması çok kıymetli. Karbon piyasalarının nasıl işletileceği, buradaki karbonun nasıl alınıp satılabileceği ve ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları'nda bunun nasıl karşılık bulacağı, Azerbaycan'da düzenlenen COP 29'da alınan 6.
Madde altındaki kararla aslında ortaya konulmuştu. Ülkelerin bununla ilgili yasal düzenlemeleri ve hazırlıkları bu süreçten sonra daha da hızlanarak devam etti." Türkiye ile Çin arasındaki yeşil kalkınma ve iklim diplomasisi alanındaki işbirliğinin giderek derinleştiğini belirten Varank, iki ülkenin karşılıklı deneyim paylaşımı ve ortak çalışmalar yoluyla küresel iklim mücadelesi için örnek oluşturduğunu söyledi.
Varank, başlatılan üçlü girişimin iki ülkenin ortak bakış açısını somut bir çerçeveye kavuşturduğunu ifade etti. Varank, "Bu süreçte aslında biz Çin Halk Cumhuriyeti ile çok yakın bir işbirliğini uzun zamandır devam ettiriyoruz. Dediğim gibi, onların bu piyasalarda aktif olarak yürüttükleri ve ortaya koydukları çalışmalar, Türkiye'nin de işbirliği yoluyla bu deneyimden faydalanmasına olanak sağlıyor.
Emisyonların azaltılması için karbon piyasaları önemli bir araç olacak. Önümüzdeki dönemde bu da çok kıymetli" diye konuştu. Etkinlikte söz alan Çin Ekoloji ve Çevre Bakan Yardımcısı Li Gao, adalet, kapsayıcılık ve gönüllülük esaslarına dayanan girişimin, uluslararası karbon piyasalarının nitelikli biçimde gelişmesini ve uzun vadede istikrarlı hale gelmesini amaçlayan tamamen açık ve küresel bir girişim olduğunu vurguladı.
Li, "Tüm hükümetler, uluslararası kuruluşlar ve ilgili kurumları, iklim eylemi adına yeni bir küresel kamu malı niteliği taşıyan bu sürece katılmaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı. Etiyopya'nın COP32 Dönem Başkanlığı Baş Stratejisti Selam Kidane Abebe de konuşmasında, etkinliğe ev sahipliği yaptığı ve girişime öncülük ettiği için Çin hükümetine teşekkür etti.
Abebe, Etiyopya'nın girişimin ortak sponsoru olmaktan ve bu çalışmayı hayata geçirmekten büyük memnuniyet duyduğunu belirterek, söz konusu adımın iklim çözümleri konusunda uluslararası işbirliğini pekiştirecek kritik bir platform olduğunu söyledi. Xinhua'ya açıklamalarda bulunan Brezilya Maliye Bakanlığı Olağanüstü Karbon Piyasaları Sekreteri Cristina Reis, küresel sıcaklık artışının tehlikeli eşiklerin altında tutulabilmesi için etkin karbon fiyatlandırma mekanizmalarının yaşamsal öneme sahip olduğunu kaydetti.
Reis, girişimi olumlu karşıladıklarını belirterek, gönüllü karbon piyasaları ile zorunlu (uyum) piyasaları arasında bağlantı kurulmasının şirketleri emisyon azaltımına yönlendirmek ve iklim mücadelesinde sinerji oluşturmak bakımından vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
